Πώς το σύστημα Infopoint βοήθησε το Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο Λευκωσίας

Το Σεπτέμβριο του 2016, υποστηρίξαμε το Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο Λευκωσίας να εγκαταστήσει το σύστημα ξενάγησης εσωτερικών χώρων Infopoint που έχουμε αναπτύξει, στην περιοδική έκθεση που φιλοξένησε με θέμα: «Της παράδοσης το νήμα: δαντέλες και δαντελωτά κεντήματα της Κύπρου». Με αφορμή την ολοκλήρωση της έκθεσης στις 30 Οκτωβρίου, θα θέλαμε να πάρουμε την ευκαιρία να αξιολογήσουμε την απόδοση του συστήματος, καθώς και το πως αυτό βόηθησε το μουσείο στην προσπάθεια του να εμπλουτίσει την μουσειακή εμπειρία των επισκεπτών της έκθεσης.

Εισαγωγή

Το Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο είναι το ιστορικό μουσείο στην καρδιά της πρωτεύουσας της Κύπρου και ένα από τα μεγαλύτερα μουσεία της πόλης της Λευκωσίας. Η περιοδική έκθεση «Της παράδοσης το νήμα: δαντέλες και δαντελωτά κεντήματα της Κύπρου» σκοπό είχε να προσφέρει στους επισκέπτες μια νέα θέαση στο θέμα δαντέλα και δαντελωτό κέντημα, πολύτιμο μέρος της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου. Η έκθεση έχει φιλοξενήσει ένα μεγάλο αριθμό εκθεμάτων δαντέλας αξιοσημείωτης τέχνης και δεξιοτεχνίας, παρουσιάζοντας την ιστορία και τις τεχνικές του δαντελωτού κεντήματος, καθώς και την εμπορική σημασία που είχε για το νησί.

Βασικός στόχος του συστήματος Infopoint, ήταν να βοηθήσει τους επισκέπτες να κατανοήσουν το εύρος των δεξιοτήτων και την αφοσίωση που απαιτείται για την ενασχόληση με τη δαντέλα και τη δημιουργία των δαντελωτών κεντημάτων. Στόχος μας ήταν να καταφέρουμε να επικοινωνήσουμε πληροφορίες, οι οποίες δεν θα μπορούσαν αλλιώς να συμπεριληφθούν στην έκθεση, χωρίς όμως να βλάπτεται η αισθητική όψη του κάθε εκθέματος. Το μουσείο θέλησε να αποφύγει την εγκατάσταση ψηφιακών οθονών ή άλλων δαπανηρών τεχνολογιών, και να επιλέξει ένα σύστημα, το οποίο να μην αποσπά την προσοχή των επισκεπτών από τα ίδια τα εκθέματα.

Πως το Infopoint βοήθησε την έκθεση

Το Infopoint είναι ένα πρωτοποριακό σύστημα εγκατάστασης διακριτικών, αλλά ευδιάκριτων σημείων πληροφόρησης σε ένα μουσείο ή μια γκαλερί, με το οποίο οι επισκέπτες μπορούν να αλληλεπιδράσουν μέσω του κινητού τηλεφώνου τους. Τα σημεία πληροφόρησης συνδυάζουν μια σειρά ενσωματωμένων τεχνολογιών (ετικέτες RFID, e-bar codes, dynamic URL και προαιρετικά Bluetooth), που επιτρέπουν τη λήψη πλούσιου ενημερωτικού υλικού κατευθείαν στο κινητό ενός επισκέπτη.

Ένας επισκέπτης έχει μια σειρά επιλογών με τις οποίες μπορεί να αλληλεπιδράσει με ένα σημείο πληροφόρησης: ακουμπώντας το κινητό του τηλέφωνο πάνω στο ίδιο το σημείο, κάνοντας σάρωση με τη κάμερα του κινητού του, πληκτρολογώντας ένα κωδικό στο κινητό του ή πιο απλά περπατώντας σε κοντινή από το σημείο πληροφόρησης ακτίνα έχοντας ενεργοποιημένο το Bluetooth στο κινητό. Το σύστημα σχεδιάστηκε για να αντικαταστήσει ή να συμπληρώσει οποιοδήποτε σύστημα ακουστικής ή ηλεκτρονικής ξενάγησης σε ένα χώρο, χωρίς την ανάγκη εγκατάστασης δαπανηρών τεχνολογιών.

Στην περίπτωση του Λεβέντειου Δημοτικού Μουσείου Λευκωσίας, έχουν εγκατασταθεί 8 σημεία πληροφόρησης στην αίθουσα της έκθεσης, κοντά σε 8 συγκεκριμένα εκθέματα δαντέλας και δαντελωτών κεντημάτων. Ένας επισκέπτης, χρησιμοποιώντας οποιαδήποτε από τις ενσωματωμένες τεχνολογίες, λάμβανε κατευθείαν στο κινητό του ένα σύντομο βίντεο, στο οποίο προβάλλονταν οι τεχνικές της δημιουργίας δαντελωτών κεντημάτων.

Τα βίντεο είναι συμπαραγωγή του Λεβέντειου Δημοτικού Μουσείου Λευκωσίας και της Υπηρεσίας Κυπριακής Χειροτεχνίας, του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Τουρισμού. Η κινηματογράφηση και το μοντάζ είναι του Πασχάλη Παπαπέτρου. Η υλοποίηση του έργου και η εφαρμογή του αποτελούν σημαντικό παράγοντα στην καταγραφή τεχνικών κεντητικής που τείνουν να χαθούν.

Αποτελέσματα

Το Infopoint ελέγχεται από την πλατφόρμα Blupath, η οποία δίνει σε ένα μουσείο ή οποιοδήποτε άλλο χώρο τον πλήρη έλεγχο του περιεχομένου που θα παραδοθεί στο κοινό στο κάθε σημείο πληροφόρησης. Το σύστημα επιτρέπει επίσης, τη συλλογή στατιστικών στοιχείων σχετικά με τη χρήση των τεχνολογιών πληροφόρησης από το κοινό. Παρακάτω, παραθέτουμε ορισμένα αποτελέσματα από την εγκατάσταση του Infopoint στο Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο, για τις 6 πρώτες εβδομάδες λειτουργίας:

Χρονοδιάγραμμα χρήσης

Στη διάρκεια των έξι πρώτων εβδομάδων από την εγκατάσταση του συστήματος Infopoint έχουμε παρακολουθήσει με συνέπεια τις καθημερινές αλληλεπιδράσεις των επισκεπτών. Παρόλο που η καταμέτρηση των στοιχείων κατέγραψε τόσο τις ημέρες χαμηλής επισκεψιμότητας της έκθεσης, όσο και τις μέρες πιο αυξημένης χρήσης του συστήματος, βλέπουμε να υπάρχει μια γενική θετική τάση που υπήρξε σχετικά σταθερή μέσα από τις εβδομάδες.

Μία από τις αρχικές μας ανησυχίες ήταν ότι, το Infopoint αναπτύχθηκε για μια περιοδική έκθεση και η εφαρμογή του περιορίστηκε σε μία μόνο μικρή αίθουσα ενός κατά τα άλλα μεγάλου μουσείου, οπότε υπήρχε το ρίσκο οι επισκέπτες οι οποίοι δεν είχαν ενημερωθεί για το σύστημα κατά την επίσκεψη τους σε κάποια άλλη αίθουσα του μουσείου, να μην προσέξουν την εγκατάσταση της τεχνολογίας ή να μην κατανοήσουν την χρήση της. Παρόλα αυτά, η συνολική απόδοση έχει ξεπεράσει τις προσδοκίες μας και η θετική τάση απέδειξε ότι τα σημεία ενημέρωσης είναι αρκετά απλά και εύκολα στη χρήση για κάθε επισκέπτη της έκθεσης.

Ανάλυση σημείων πληροφόρησης

Ένα από τα πλεονεκτήματα του συστήματος Infopoint, είναι η δυνατότητα καταμέτρησης του αριθμού των αλληλεπιδράσεων σε κάθε σημείο πληροφόρησης ξεχωριστά, και συνεπώς, η δυνατότητα υπολογισμού της επισκεψιμότητας του κάθε “γεωγραφικού” σημείου μιας έκθεσης. Σε αυτή τη συγκεκριμένη εγκατάσταση του συστήματος, μπορούμε να δούμε ότι το 25% όλων των αλληλεπιδράσεων συγκεντρώθηκαν σε ένα μόνο σημείο πληροφόρησης, ενώ όλες οι υπόλοιπες αλληλεπιδράσεις έχουν καταμεριστεί ομοιόμορφα μεταξύ των υπολοίπων σημείων.

Το σημείο με τη μεγαλύτερη αλληλεπίδραση ήταν το πλησιέστερο στην είσοδο της έκθεσης. Αυτό είναι λογικό, αν υποθέσουμε ότι αυτό είναι το σημείο που κάθε επισκέπτης θα δει, ενώ μετά την είσοδο τους οι επισκέπτες μπορούν να επιλέξουν οι ίδιοι σε ποιά εκθέματα θα αφιερώσουν το μεγαλύτερο μέρος και χρόνο της προσοχής τους.

Το λιγότερο δημοφιλές σημείο αλληλεπίδρασης, βρισκόταν σε ένα σημείο το οποίο  περιείχε πληροφορίες αυξημένης πυκνότητας, καθότι 4 διαφορετικά Infopoints είχαν τοποθετηθεί σε σχετικά στενή εγγύτητα μεταξύ τους. Φαίνεται ότι η  αλληλεπίδραση με πολλαπλά Infopoints, το ένα αμέσως μετά το άλλο, κουράζει τους επισκέπτες ενός μουσείου, και ότι μια πιο ομοιόμορφη κατανομή μέσα σε μια έκθεση, θα μπορούσε να είναι πιο αποτελεσματική σε μελλοντικές εφαρμογές.

pinakas-2

Κατανομή χρόνου

Ένα σαφές μοτίβο προκύπτει όταν κοιτάξουμε τα στοιχεία ανά ώρα, σύμφωνα με το οποίο η πλειοψηφία των αλληλεπιδράσεων πραγματοποιήθηκε μεταξύ των ωρών 11:00 – 13:00 και 18:00 – 20:00, με μια μικρή μείωση στη χρήση κατά τις ενδιάμεσες ώρες. Η αύξηση της χρήσης κατά τις βραδινές ώρες αντανακλά πιθανώς τη χρήση Κυπρίων, οι οποίοι επισκέφθηκαν την έκθεση μετά τη δουλειά τους. Η συλλογή των δεδομένων αυτών, θα μπορούσε στο μέλλον να βοηθήσει το μουσείο να καθορίσει ποιές ώρες, καθώς και τον όγκο του προσωπικού που θα τοποθετήσει σε μια έκθεση για την περαιτέρω υποστήριξη και βοήθεια των επισκεπτών στη χρήση του συστήματος Infopoint.

pinakas-3

Χρήση κινητών τηλεφώνων

Το 54% των αλληλεπιδράσεων έγιναν μέσω κινητών τηλεφώνων με τη χρήση του διαδικτυακού πλοηγού Google Chrome (τυπικά υποδεικνύοντας τη χρήση ενός Android κινητού), ενώ το 44% έγιναν μέσω κινητών με τη χρήση του διαδικτυακού πλοηγού Apple Safari (τυπικά υποδεικνύοντας τη χρήση ενός κινητού της Apple). Αυτά τα νούμερα αντανακλούν ένα ελαφρώς μεγαλύτερο ποσοστό των επισκεπτών του μουσείου, οι οποίοι χρησιμοποιούν κινητά της Apple για να αλληλεπιδράσουν με το σύστημα, σε σύγκριση με τη γενικότερη αναλογία κινητών Android και Apple στην γενικότερη αγορά της Κύπρου. Αυτό θα μπορούσε να ερμηνευτεί με διάφορους τρόπους, και πιθανώς απαιτεί κάποια πρόσθετη έρευνα, προκειμένου να καταλήξουμε σε συμπεράσματα ως προς το γιατί συμβαίνει αυτό.

pinakas-4